ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಾಧ್ಯವೇ? ಸಂವಿಧಾನ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?

ಬೆಂಗಳೂರು: ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿಸಿರುವ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ನಡುವೆ, ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಥಾವರ್ ಚಂದ್ ಗೆಹ್ಲೋಟ್ ಅವರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರಗಿರುವುದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಭೌತಿಕ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿರುವ ಅವಕಾಶಗಳ ಕುರಿತಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ತಜ್ಞರ ಅಭಿಮತ

• ಕಲಂ 164 ರ ಅನ್ವಯ ಕಡ್ಡಾಯ: ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 164 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜೀನಾಮೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೇ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಗೀಕಾರದ ಬಳಿಕವಷ್ಟೇ ರಾಜೀನಾಮೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

• ಸ್ಥಳದ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲರು ಹಾಗೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಜ್ಞರಾದ ಆರ್.ಕೆ. ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ರಾಜಭವನದಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಧಿಕಾರವು ಅವರ ಕಚೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಹ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಬಹುದು.

• ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಕೆ ವಿಧಾನ: ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಗೈರುಹಾಜರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜೀನಾಮೆ ಪತ್ರವನ್ನು ರಾಜಭವನದ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ (ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ) ಖುದ್ದಾಗಿ ತಲುಪಿಸಬಹುದು. ಅಥವಾ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇ-ಮೇಲ್ ನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕವೂ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ರವಾನಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

• ತಕ್ಷದ ಷರತ್ತು: ರಾಜೀನಾಮೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲ ಇರಬಾರದು. ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗುವ ಪತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಾಗೂ ನಿಖರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ ಷರತ್ತಾಗಿದೆ.

• ನೆಲಗಾವಲು (Caretaker) ಸರ್ಕಾರ: ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ, ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಗುವವರೆಗೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರನ್ನೇ ‘ನೆಲಗಾವಲು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ’ಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುವಂತೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಸೂಚಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.