ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ‘ಮತ್ತೊಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ’ವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆತಂಕ ತಂದಿಟ್ಟ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಸೇನೆಯ ಇಸ್ಲಾಮೀಕರಣ ಹೆಚ್ಚಳ!

ನವದೆಹಲಿ: ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಅವರ ಪುತ್ರ ಸಜೀಬ್ ವಾಜೆದ್ ಜೋಯ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ, “ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವು ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬರುವ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬದಲು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಗಡಿಯಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ನುಸುಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಂಗೆಯ ಬಳಿಕ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಯೂನುಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮಧ್ಯಂತರ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ತಾರಿಕ್ ರಹಮಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಬಿಎನ್‌ಪಿ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಢಾಕಾ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಬಾಂಧವ್ಯ ವೇಗವಾಗಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಐಎಸ್‌ಐನ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಳ

ಸಜೀಬ್ ವಾಜೆದ್ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಗೂಢಚಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ ‘ಐಎಸ್‌ಐ’ (ISI) ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಢಾಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹೈಕಮಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಐಎಸ್‌ಐ ಸೆಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳವಳ ಮೂಡಿಸಿವೆ.

ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಲುಗಳು: ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಗಾಂಗ್ ನಡುವೆ ನೇರ ಹಡಗು ಸಾರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದ ನೇರ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೇವೆಗಳು ಮರುಆರಂಭಗೊಂಡಿವೆ.

ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧ ತೆರವು: ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದ ತೀವ್ರಗಾಮಿ ‘ಜಮಾತ್-ಎ-ಇಸ್ಲಾಮಿ’ ಸಂಘಟನೆಯ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಸೇನಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮೀಕರಣದ ಮುಖಗಳು

ರಕ್ಷಣಾ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜನರಲ್ ವಾಕರ್-ಉಜ್-ಝಮಾನ್ ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಲುವುಗಳು ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶಗಳು ಬದಲಾಗಿರುವುದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಆರಂಭಿಕ ಖಲೀಫರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ವಾಸ್ತವಿಕ ನಿಲುವು

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಐಎಸ್‌ಐ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಭಾರತವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ‘ಸೇನಾ ಆಡಳಿತ’ ಹೊಂದಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಸರ್ಕಾರವೇ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ 4,000 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಂಚಿಕೆಯ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ವ್ಯಾಪಾರ, ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಕಾಲದ ‘ಸುವರ್ಣ ಯುಗ’ ಮುಗಿದಿದ್ದರೂ, ಭಾರತವು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಭದ್ರತಾ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ವಾಸ್ತವಿಕ (pragmatic) ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ.