ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದ್ದ ಕಲಾ ಸರಸ್ವತಿ: ಪಾಂಡವಾನಿ ಗಾಯಕಿ ತೀಜನ್ ಬಾಯಿ ವಿಧಿವಶ

ರಾಯ್‌ಪುರ: ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಜಾನಪದ ಕಲೆ ‘ಪಾಂಡವಾನಿ’ ಗಾಯನವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದ್ದ ಖ್ಯಾತ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿ, ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪುರಸ್ಕೃತೆ ಡಾ. ತೀಜನ್ ಬಾಯಿ (70) ಭಾನುವಾರ ಮುಂಜಾನೆ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ರಾಯ್‌ಪುರದ ಏಮ್ಸ್ (AIIMS) ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಫಲಕಾರಿಯಾಗದೆ ಮುಂಜಾನೆ ಸುಮಾರು 3:15 ಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಅವರ ಪಾರ್ಥಿವ ಶರೀರದ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಅವರ ಸ್ವಗ್ರಾಮವಾದ ಗನಿಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯದ ಗೋಡೆ ಮುರಿದಿದ್ದ ಧೀಮಂತೆ ಕಲಾಬೆಳಕು:

ಮಹಾಭಾರತದ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ಪಾಂಡವಾನಿ ಕಲೆಯ ‘ಕಾಪಾಲಿಕ’ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ತೀಜನ್ ಬಾಯಿ. ಈ ಹಿಂದೆ ಕೇವಲ ಪುರುಷರಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ, ನಿಂತುಕೊಂಡು ತಂಬೂರಿಯನ್ನು ಖಡ್ಗದಂತೆ, ಬಿಲ್ಲು-ಬಾಣದಂತೆ ಝಳಪಿಸುತ್ತಾ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡು ತೀಜನ್ ಬಾಯಿ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಕಂಠಸಿರಿ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ರಂಗಾಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ದ್ರೌಪದಿ, ಭೀಮ, ಅರ್ಜುನನ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಅವರು ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದರು.

ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಕಂಪು:

1980ರ ದಶಕದಿಂದಲೇ ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ತೀಜನ್ ಬಾಯಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್, ಜರ್ಮನಿ, ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹತ್ತಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಕಲೆಯ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಸಾರಿದ್ದರು.

ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಗರಿ:

ಕಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಅವರಿಗೆ 1987 ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ, 2003 ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಹಾಗೂ 2019 ರಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತ್ತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಜಪಾನ್ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಫುಕುವೋಕಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ನಾಲ್ಕು ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ (D.Litt.) ಪದವಿಗಳು ಅವರಿಗೆ ಲಭಿಸಿದ್ದವು.

ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಾಯಿ ಸಂತಾಪ:

ತೀಜನ್ ಬಾಯಿ ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ತೀವ್ರ ಸಂತಾಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಟ್ವಿಟರ್ (X) ನಲ್ಲಿ ಕಂಬನಿ ಮಿಡಿದಿರುವ ಪ್ರಧಾನಿ, ತೀಜನ್ ಬಾಯಿ ಅವರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದವು. ಅವರ ಅಗಲಿಕೆ ಕಲಾ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಿಷ್ಣು ದೇವ್ ಸಾಯಿ ಕೂಡ ತೀಜನ್ ಬಾಯಿ ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ದುಃಖ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಶೋಕತಪ್ತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಾಂತ್ವನ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.