ವಿವಿಧ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಟೊಮೆಟೊ ಬೆಲೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ ದಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಟೊಮೆಟೊ ಬೆಲೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು. ಒಂದು ನಗರದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಟೊಮೆಟೊ, ಮತ್ತೊಂದು ನಗರದಲ್ಲಿ ಗಗನಕ್ಕೇರಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಟೊಮೆಟೊ ಬೆಲೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಯ ಸರಪಳಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತವೆ.

ಬೆಲೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು:

ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯಗಳ ಸಾಮೀಪ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ: ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಮುಖ ಟೊಮೆಟೊ ಉತ್ಪಾದನಾ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದರಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಟೊಮೆಟೊ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ದೂರದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವಾಗ ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಬೇಗನೆ ಕೊಳೆಯುವ ಗುಣ (Perishability): ಟೊಮೆಟೊ ಬೇಗನೆ ಹಾಳಾಗುವ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸರಕು ಹಾನಿಯಾದಾಗ, ಆ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಹವಾಮಾನದ ಏರುಪೇರು: ತೀವ್ರವಾದ ಬಿಸಿಲು ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಮಳೆ ಬೆಳೆ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಟೊಮೆಟೊವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲು (Buffer Stock) ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಒಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಉಂಟಾದರೂ ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ನಗರಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ: ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಟೊಮೆಟೊಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯಿರುತ್ತದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ: ಬೆಲೆ ವಿಪರೀತ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು NAFED ಮತ್ತು NCCF ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ಟೊಮೆಟೊ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಕೇವಲ ತೀವ್ರ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಕಂಡ ಆಯ್ದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.