ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋದ್ರೆ ತಕ್ಷಣ ಈ 5 ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ, UPI ಹಣ ಸೇಫ್ ಆಗಿರುತ್ತೆ!

ಬೆಂಗಳೂರು: ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಕೇವಲ ಸಂವಹನದ ಸಾಧನವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು, UPI ಆಪ್‌ಗಳು (Google Pay, PhonePe), ಇಮೇಲ್, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಫೋಟೋಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಕಳೆದುಹೋದರೆ ಅಥವಾ ಕಳುವಾದರೆ, ಕೇವಲ ಫೋನ್ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ದುಃಖಕ್ಕಿಂತ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಹಣದ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಆತಂಕವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ತಪ್ಪು ಕೈ ಸೇರಿದರೆ, ವಂಚಕರು ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಫೋನ್ ಕಳೆದುಹೋದ ತಕ್ಷಣ ಗಾಬರಿಯಾಗದೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ 5 ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮಾಡಬೇಕು.

1. ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ತಕ್ಷಣ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿ (Block Your SIM)

ಫೋನ್ ಕಾಣೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ ನಿಮ್ಮ ಟೆಲಿಕಾಂ ಆಪರೇಟರ್‌ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡುವುದು ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿರಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ವಂಚಕರು ನಿಮ್ಮ ನಂಬರ್‌ಗೆ ಬರುವ ಒಟಿಪಿ (OTP) ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಅಥವಾ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು.

2. ಫೋನ್ ಡೇಟಾವನ್ನು ರಿಮೋಟ್ ಆಗಿ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಿ (Remote Wipe)

ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಮರಳಿ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದಾದಾಗ, ಬೇರೆಯವರು ನಿಮ್ಮ ಡೇಟಾ ನೋಡದಂತೆ ತಡೆಯಲು ರಿಮೋಟ್ ಆಗಿ ಫೋನ್ ಲಾಕ್ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಇರೇಸ್ (Erase) ಮಾಡಿ.

• ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಬಳಕೆದಾರರು: Google Find My Device ಬಳಸಿ.

• ಐಫೋನ್ ಬಳಕೆದಾರರು: Apple iCloud Find My ಬಳಸಿ ಲಾಗ್ ಇನ್ ಆಗಿ ಡೇಟಾ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಿ.

3. ಯುಪಿಐ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆಪ್ಸ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿ (Deactivate UPI/Banking Apps)

ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿ. ಗೂಗಲ್ ಪೇ, ಫೋನ್‌ಪೇ ಅಥವಾ ಪೇಟಿಎಂ ನಂತಹ ಯುಪಿಐ ಆಪ್‌ಗಳ ಹೆಲ್ಪ್‌ಲೈನ್‌ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿ.

4. ಇಮೇಲ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ (Change Master Passwords)

ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಇಮೇಲ್ ಐಡಿಯನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಇಮೇಲ್ (Gmail/Outlook) ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಅನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಬದಲಾಯಿಸಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕವೇ ವಂಚಕರು ಇತರ ಖಾತೆಗಳ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ರಿಸೆಟ್ ಮಾಡುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ.

5. ಪೊಲೀಸ್ ದೂರು ನೀಡಿ ಮತ್ತು IMEI ನಂಬರ್ ನೋಟ್ ಮಾಡಿ (File FIR)

ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ ಎಫ್‌ಐಆರ್ (FIR) ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಲೇಂಟ್ ಕಾಪಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ದೂರು ನೀಡಲು ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್‌ನ 15 ಅಂಕಿಯ ಇಎಂಇಐ (IMEI) ಸಂಖ್ಯೆ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಬಳಸಿ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧ ನಡೆದರೂ ಈ ದೂರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಗಮನಿಸಿ:

ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ. ಯಾವುದೇ ಅಪರಿಚಿತ ವಹಿವಾಟು ನಡೆದರೆ ತಕ್ಷಣ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್ (cybercrime.gov.in) ಮೂಲಕ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ.