ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ 2026: ದಿನಾಂಕ, ಪೂಜಾ ಮುಹೂರ್ತ, ಮೂರ್ತಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ವಿಧಿ, ವಿಸರ್ಜನೆ ದಿನಾಂಕ ಹಾಗೂ ಗಣೇಶನ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ

ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ 2026: ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ಮುಹೂರ್ತ

ದಾವಣಗೆರೆ: ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ಥಿ ತಿಥಿಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಹಬ್ಬವು ಈ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14, ಸೋಮವಾರದಂದು ಬಂದಿದೆ. ಚತುರ್ಥಿ ತಿಥಿಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರ ಬೆಳಗ್ಗೆ 07:06ಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15ರ ಬೆಳಗ್ಗೆ 07:44ಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಗಣೇಶ ಪೂಜಾ ಮುಹೂರ್ತ (ದೆಹಲಿ): ಬೆಳಗ್ಗೆ 11:02 ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 01:31 (ಸಮಯಾವಧಿ: 2 ಗಂಟೆ 29 ನಿಮಿಷ)

ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಗಣೇಶ ಪೂಜಾ ಮುಹೂರ್ತ (ಮುಂಬೈ): ಬೆಳಗ್ಗೆ 11:20 ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 01:48

ಶ್ರೀ ಗಣೇಶನ ಜನ್ಮ ವೃತ್ತಾಂತ: ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ

ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ತಾನು ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ಮುನ್ನ ತನ್ನ ಶರೀರದ ಮಲ ಅಥವಾ ಅರಿಶಿನದಿಂದ ಒಂದು ಸುಂದರ ಬಾಲಕನ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದಳು. ಆ ಮಗುವಿಗೆ ಯಾರನ್ನೂ ಒಳಗೆ ಬಿಡದಂತೆ ಕಾವಲು ಕಾಯಲು ಆದೇಶಿಸಿದಳು.

ತಾಯಿಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಶಿರಸಾವಹಿಸಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಲಕ ಗಣೇಶ, ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ಶಿವನನ್ನು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು. ತಾನು ಪಾರ್ವತಿಯ ಪತಿ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ತಾಯಿಯ ಮಾತಿಗೆ ಬದ್ಧನಾಗಿದ್ದ ಬಾಲಕ ಶಿವನನ್ನು ಒಳಗಡೆ ಹೋಗಲು ಅನುಮತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಶಿವನು ತನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಬಾಲಕನ ಶಿರಚ್ಛೇದ ಮಾಡಿದನು.

ಸ್ನಾನ ಮುಗಿಸಿ ಬಂದ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಮಗನ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಕಂಡು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತಳಾಗಿ, ಕಾಳಿಕಾ ರೂಪ ತಳೆದು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡಲು ತೊಡಗಿದಳು. ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಶಿವನು ತನ್ನ ಗಣಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಹಾಕಿ ಮಲಗಿರುವ ಮೊದಲ ಜೀವಿಯ ತಲೆಯನ್ನು ತರಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು. ಗಣಗಳು ಮರಿಯಾನೆಯ (ಗಜ) ಶಿರವನ್ನು ತಂದರು. ಆ ಆನೆಯ ಶಿರವನ್ನು ಬಾಲಕನ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಶಿವನು ಜೀವ ನೀಡಿದನು. ಹೀಗೆ ಆತ ಗಜಮುಖನಾಗಿ, ‘ಗಣಪತಿ’ ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ತ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ‘ವಿಘ್ನ ವಿನಾಶಕ’ ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಸರ್ವ ದೇವರುಗಳಿಗಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ಪೂಜೆಯ ವರವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ವಿಧಿ 

ಶುಚಿತ್ವ: ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಶುಚಿಯಾದ ಹೊಸ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ.

ಪೀಠ ಸಿದ್ಧತೆ: ಈಶಾನ್ಯ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮರದ ಪೀಠವನ್ನಿಟ್ಟು, ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹಾಸಿ.

ಅಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಸ್ತಿಕ್: ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಸ್ತಿಕ್ ಬಿಡಿಸಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಕ್ಷತೆ ಇಡಿ.

ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನೆ: ಶುಭ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಗಂಗಾಜಲ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿ. “ಓಂ ಗಂ ಗಣಪತಯೇ ನಮಃ” ಮಂತ್ರ ಪಠಿಸಿ.

ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪನೆ: ತಾಮ್ರದ ಕಲಶದಲ್ಲಿ ನೀರು, ನಾಣ್ಯ, ಅಡಿಕೆ, ಮಾವಿನ ಎಲೆ ಹಾಗೂ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಟ್ಟು ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ.

ಅಲಂಕಾರ ಹಾಗೂ ಪೂಜೆ: ಶ್ರೀಗಂಧ, ಕುಂಕುಮ ತಿಲಕವಿಟ್ಟು, ಗರಿಕೆ ಹುಲ್ಲು (ದೂರ್ವಾ), ಕೆಂಪು ದಾಸವಾಳ ಹೂಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ.

ನೈವೇದ್ಯ: ದೀಪ-ಧೂಪ ಬೆಳಗಿ, ಗಣೇಶನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮೋದಕ, ಕಡುಬು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡಿ ಆರತಿ ಮಾಡಿ.

ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿ

ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿ, ಕೆಂಪು/ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರ, ಗರಿಕೆ (ದೂರ್ವಾ), ಕೆಂಪು ದಾಸವಾಳ, ಕುಂಕುಮ, ಅಕ್ಷತೆ, ಶ್ರೀಗಂಧ, ಕಲಶ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಅಡಿಕೆ, ಮಾವಿನ ಎಲೆ, ಮೋದಕ, ಧೂಪ ಹಾಗೂ ದೀಪ.

ಗಣೇಶ ವಿಸರ್ಜನೆ (Visarjan) ದಿನಾಂಕಗಳು 2026

ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಾಗೂ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

ಅನಂತ ಚತುರ್ದಶಿಯ ತಿಥಿಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 24ರ ರಾತ್ರಿ 11:18ಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರ ರಾತ್ರಿ 11:06ಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.